Pielęgnacja skóry w okresie dojrzewania - to musisz wiedzieć

Okres dojrzewania to czas, w którym skóra może zmienić się w ciągu zaledwie kilku miesięcy. Wzrost aktywności androgenów pobudza gruczoły łojowe, dlatego cera nastolatka często zaczyna szybciej się przetłuszczać, pojawiają się zaskórniki, krosty i stany zapalne. Problemem nie jest jednak samo występowanie niedoskonałości, ale również sposób, w jaki młode osoby próbują sobie z nimi radzić.

Mocne żele, alkoholowe toniki, częste peelingi, wyciskanie pryszczy i stosowanie kilku produktów przeciwtrądzikowych jednocześnie mogą dodatkowo podrażniać skórę. Prawidłowa pielęgnacja skóry nastolatków powinna być znacznie prostsza: delikatne oczyszczanie, odpowiednie nawilżanie i ochrona przeciwsłoneczna, a w przypadku nasilonego trądziku – konsultacja ze specjalistą.

W tym poradniku wyjaśniamy, jak dbać o skórę nastolatka, jak myć twarz, jakie kosmetyki dla nastolatków wybierać i których błędów w pielęgnacji skóry młodzieńczej unikać.

Dlaczego skóra nastolatka zaczyna się przetłuszczać?

Zmiany zachodzące w okresie dojrzewania mają przede wszystkim podłoże hormonalne. Zwiększona aktywność androgenów wpływa na gruczoły łojowe, które zaczynają produkować więcej sebum. W efekcie skóra może stać się bardziej błyszcząca, pojawiają się rozszerzone pory i zaskórniki.

Sebum samo w sobie nie jest czymś niepożądanym. Pełni funkcję ochronną i pomaga ograniczać utratę wody z naskórka. Problem pojawia się wtedy, gdy jego produkcja jest nadmierna i towarzyszy jej zatykanie ujść mieszków włosowych oraz stan zapalny.

Dlatego przetłuszczająca się skóra u nastolatków nie powinna być traktowana poprzez ciągłe „odtłuszczanie”. Zbyt agresywne oczyszczanie może prowadzić do przesuszenia i podrażnienia, zamiast rozwiązać przyczynę problemu.

Zachęcamy do zapoznania się z jednym z naszych wcześniejszych wpisów na temat: Rodzaje pryszczy - jak je rozpoznać? 

Jak dbać o skórę w okresie dojrzewania?

Pielęgnacja skóry w okresie dojrzewania powinna być przede wszystkim prosta. Młoda osoba nie potrzebuje kilkunastu kosmetyków ani rutyny inspirowanej pielęgnacją osób dorosłych.

Podstawą jest łagodne oczyszczanie skóry rano i wieczorem, kosmetyk nawilżający dopasowany do jej potrzeb oraz codzienna ochrona przeciwsłoneczna. Jeżeli występują zaskórniki lub pojedyncze niedoskonałości, można rozważyć kosmetyki zawierające składniki przeznaczone do pielęgnacji cery problematycznej.

Szczególnie istotne jest to, jak nastolatek myje twarz. Woda powinna być letnia, a preparat oczyszczający nie powinien powodować silnego uczucia ściągnięcia. Twarz po umyciu lepiej delikatnie osuszyć, zamiast energicznie pocierać ją ręcznikiem.

Co może obejmować podstawowa pielęgnacja skóry nastolatka?

• Rano: delikatne oczyszczanie, lekki krem nawilżający i SPF; wieczorem: oczyszczanie oraz krem dopasowany do potrzeb skóry. Przy niedoskonałościach można wprowadzić jeden odpowiednio dobrany składnik aktywny, zamiast łączyć wiele preparatów jednocześnie.

To właśnie prostota często okazuje się największą zmianą. Jeżeli nastolatek używa kilku produktów wysuszających, wycofanie części z nich może ograniczyć pieczenie, łuszczenie i reaktywność skóry.

Jak prawidłowo oczyszczać skórę nastolatka?

Oczyszczanie skóry nastolatka ma usuwać pot, sebum, pozostałości kosmetyków i zanieczyszczenia, ale nie powinno prowadzić do całkowitego odtłuszczenia naskórka.

Dobry kosmetyk do mycia nie musi powodować charakterystycznego uczucia „skrzypiącej” skóry. Wręcz przeciwnie – mocne ściągnięcie po umyciu może sugerować, że produkt jest zbyt agresywny dla danej osoby.

Jeśli nastolatek nosi makijaż, wieczorne oczyszczanie powinno uwzględniać również jego dokładne usunięcie. Pozostawianie podkładu, korektora czy produktów do makijażu na noc może sprzyjać powstawaniu niedoskonałości, szczególnie jeśli skóra ma już tendencję do zatykania porów.

Przeczytaj koniecznie: Sebum – czym jest i jak z nim walczyć? 

Jakie kosmetyki dla nastolatków wybrać?

Kosmetyki dla nastolatków powinny być dobierane przede wszystkim do rodzaju i aktualnego stanu skóry, a nie do wieku zapisanego na opakowaniu.

W przypadku skóry tłustej lub mieszanej można sięgać po lekkie formuły, które nie pozostawiają ciężkiej warstwy. Przy jednoczesnym przesuszeniu i podrażnieniu lepszym rozwiązaniem będzie ograniczenie produktów wysuszających i skoncentrowanie się na odbudowie bariery naskórkowej.

W pielęgnacji cery trądzikowej mogą być wykorzystywane między innymi kwas salicylowy czy niacynamid. Nie oznacza to jednak, że każdy nastolatek potrzebuje wszystkich dostępnych składników aktywnych.

Zasada „więcej składników = lepsza pielęgnacja” nie sprawdza się w przypadku młodej, często reaktywnej skóry.

Czy nastolatek powinien stosować krem nawilżający?

Tak – również wtedy, gdy skóra mocno się przetłuszcza.

Sebum i woda w skórze to dwie różne kwestie. Cera tłusta może jednocześnie być odwodniona, napięta lub podrażniona. Rezygnacja z kremu tylko dlatego, że twarz się świeci, może więc pogłębić dyskomfort.

Przy cerze nastolatka dobrze sprawdzają się lekkie emulsje i żel-kremy. Jeżeli po zastosowaniu kosmetyku skóra szybko staje się ciężka lub pojawiają się nowe niedoskonałości, produkt można wymienić na lżejszą formułę.

Trądzik w okresie dojrzewania – kiedy pielęgnacja nie wystarczy?

Nie każda krostka oznacza chorobę wymagającą leczenia, ale utrzymujące się zmiany zapalne nie powinny być ignorowane.

Jeżeli na skórze pojawiają się liczne grudki, krosty, bolesne guzki albo zmiany pozostawiające blizny i przebarwienia, sama pielęgnacja może być niewystarczająca. W takiej sytuacji potrzebna jest ocena dermatologiczna.

Według wytycznych dermatologów leczenie trądziku może obejmować między innymi retinoidy stosowane miejscowo, nadtlenek benzoilu, kwas salicylowy czy określone antybiotyki – wybór zależy od rodzaju i nasilenia zmian. Nie oznacza to, że każdy nastolatek powinien samodzielnie sięgać po takie preparaty. Terapia powinna być dobrana do konkretnego przypadku.

Zachęcamy do zapoznania się z jednym z wcześniejszych naszych artykułów na temat: Sposoby na podrażnioną skórę twarzy i jak załagodzić objawy? 

Najczęstsze błędy w pielęgnacji skóry nastolatków

Jednym z najbardziej charakterystycznych błędów jest próba jak najszybszego wysuszenia wszystkich niedoskonałości. Nastolatek może kilka razy dziennie myć twarz, stosować alkoholowy tonik i dodatkowo wykonywać peeling. Początkowo skóra rzeczywiście może wydawać się mniej tłusta, ale po kilku dniach może pojawić się pieczenie, zaczerwienienie i łuszczenie.

Drugim problemem jest wyciskanie zmian. Mechaniczne uszkadzanie skóry zwiększa ryzyko powstania przebarwień pozapalnych i blizn. Jest to szczególnie istotne w przypadku głębokich zmian zapalnych.

Opinia eksperta

„W praktyce gabinetowej często obserwujemy, że nastolatki próbują walczyć z niedoskonałościami zbyt intensywnie. Skóra jest wtedy jednocześnie przetłuszczona i przesuszona, zaczerwieniona oraz bardziej reaktywna. Zamiast dodawać kolejne kosmetyki, zaczynamy od przeanalizowania podstaw: czym skóra jest myta, jak często wykonywany jest peeling i czy stosowany jest krem nawilżający. Dopiero później można zdecydować, czy potrzebne są dodatkowe składniki aktywne lub konsultacja dermatologiczna” – mówi kosmetolog Laser DeLux.

To podejście dobrze pokazuje, dlaczego pielęgnacja cery nastolatka powinna być dopasowana do jej aktualnego stanu. Nie każda błyszcząca skóra wymaga silnego preparatu przeciwtrądzikowego.

Opinia klienta

„Moja córka miała coraz więcej niedoskonałości i zaczęła stosować kilka produktów przeciw trądzikowi jednocześnie. Z czasem skóra była zaczerwieniona, sucha i piekła, ale nadal pojawiały się krostki. Podczas konsultacji okazało się, że problemem była przede wszystkim zbyt agresywna pielęgnacja. Po uproszczeniu rutyny skóra wyglądała spokojniej” 

Czy 14-latka może stosować kosmetyki przeciwtrądzikowe?

Tak, ale ich wybór powinien odpowiadać rzeczywistym potrzebom skóry. Czternastolatka nie potrzebuje kosmetyków przeciwzmarszczkowych, silnych kuracji złuszczających ani rozbudowanej rutyny przejętej od dorosłej osoby.

Podstawą pozostaje łagodny produkt do mycia, krem nawilżający i ochrona przeciwsłoneczna. Jeśli występują niedoskonałości, można wprowadzić preparat przeznaczony do skóry problematycznej, ale najlepiej robić to pojedynczo, aby można było ocenić reakcję skóry.

Przy nasilonym trądziku kosmetyki dostępne bez recepty mogą nie wystarczyć. W takiej sytuacji dermatolog może dobrać odpowiednie leczenie.

Czy nastolatek powinien stosować SPF?

Tak. Ochrona przeciwsłoneczna jest elementem pielęgnacji także wtedy, gdy skóra jest tłusta i trądzikowa.

Promieniowanie UV może nasilać niektóre przebarwienia pozapalne, które pozostają po niedoskonałościach. Dla nastolatka szczególnie ważne jest więc wyrobienie prostego nawyku stosowania produktu z odpowiednim filtrem w ciągu dnia.

SPF nie powinien być traktowany wyłącznie jako kosmetyk „na wakacje”. Promieniowanie UV dociera do skóry również podczas codziennego funkcjonowania na zewnątrz.

Czy można wykonywać zabiegi na skórę nastolatka?

To zależy przede wszystkim od rodzaju problemu, wieku, stanu skóry i rodzaju procedury.

W przypadku aktywnego trądziku priorytetem jest prawidłowa diagnoza i opanowanie stanu zapalnego. Zabiegi kosmetologiczne nie powinny zastępować leczenia dermatologicznego.

Inaczej wygląda sytuacja po zakończeniu aktywnej fazy choroby. Jeżeli pozostają blizny potrądzikowe, w późniejszym okresie można rozważać procedury ukierunkowane na przebudowę skóry. Przykładem są zabiegi laserowe na trądzik oraz laserowe usuwanie blizn. Ich zastosowanie wymaga jednak indywidualnej kwalifikacji i oceny, czy skóra jest odpowiednio przygotowana.

Pielęgnacja skóry młodzieńczej a skóra dojrzała – dlaczego nie można stosować tej samej rutyny?

Skóra nastolatka i skóra dojrzała mają zupełnie inne potrzeby.

U nastolatka problemem może być nadprodukcja sebum, zaskórniki i aktywny stan zapalny. W przypadku skóry dojrzałej większego znaczenia nabierają utrata jędrności, zmniejszenie zawartości wody, zaburzenia bariery i oznaki fotostarzenia.

Nie oznacza to jednak, że skóra nastolatka nie potrzebuje nawilżenia albo że skóra dojrzała powinna być intensywnie złuszczana. W obu przypadkach podstawą jest zachowanie równowagi.

Jak dbać o skórę nastolatka, żeby nie pogorszyć jej stanu?

Najlepsza codzienna pielęgnacja twarzy nastolatka nie musi być skomplikowana. Ważniejsza od liczby produktów jest regularność i obserwowanie reakcji skóry.

Jeżeli po kosmetyku pojawia się pieczenie, silne zaczerwienienie, łuszczenie lub uczucie ściągnięcia, nie należy zakładać, że jest to „dowód, że produkt działa”. To może być sygnał podrażnienia.

Podobnie nasilający się trądzik nie jest powodem do dokładania kolejnych kwasów i peelingów. Jeżeli problem utrzymuje się mimo prawidłowej pielęgnacji, najlepszym rozwiązaniem jest konsultacja dermatologiczna.

Koniecznie przeczytaj: Trądzik na plecach - skąd się bierze i jak sobie z nim radzić? 

Pielęgnacja nastolatka – mniej kosmetyków, więcej konsekwencji

Pielęgnacja skóry w okresie dojrzewania nie powinna polegać na nieustannej walce z sebum. Młoda skóra potrzebuje przede wszystkim delikatnego oczyszczania, odpowiedniego nawilżenia i ochrony przed promieniowaniem UV. Dopiero na tej podstawie można wprowadzać składniki aktywne odpowiadające konkretnym problemom.

Najważniejsze jest również rozpoznanie momentu, w którym domowa pielęgnacja przestaje wystarczać. Nawracające stany zapalne, bolesne zmiany, blizny czy gwałtowne pogorszenie stanu cery są wskazaniem do konsultacji ze specjalistą. Dzięki temu pielęgnacja skóry młodzieńczej może być nie tylko skuteczniejsza, ale przede wszystkim bezpieczna.

Przeczytaj również:

• Świadoma pielęgnacja - o czym pamiętać?
• Cera naczynkowa - pielęgnacja i charakterystyka

Polecane zabiegi:

• Zamykanie naczynek
• Lipoliza iniekcyjna
• Masaż kobido

FAQ – pielęgnacja skóry nastolatków